บทความทั่วไป : ความหมายของการให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ บทความ/เผยแพร่

บทความทั่วไป : ความหมายของการให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการ

รวบรวมโดย นางสาวปัทมา อินโต นักวิเทศสหการชำนาญการ

              หลังจากวารสาร ODA สองฉบับที่ผ่านมา ได้กล่าวถึงสาเหตุที่ไทยต้องให้ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาไปแล้ว ได้มีผู้สนใจสอบถามความหมายของ ODAเข้ามาจำนวนหนึ่ง ฉบับนี้คณะทำงานจึงขอตอบคำถามของหลายๆ คนค่ะODA – Official Development Assistance หมายถึงความช่วยเหลือที่มีให้แก่ประเทศต่างๆ ที่ปรากฏในรายชื่อประเทศกำลังพัฒนาซึ่งเป็นประเทศผู้รับความช่วยเหลือของ DAC (Development Assistance Committee)และองค์กรพหุภาคีที่ดำเนินงานด้านการพัฒนาให้แก่ประเทศผู้รับ โดยต้องเป็นความช่วยเหลือที่ให้โดยหน่วยงานภาครัฐต่างๆ รวมทั้งรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น หรือโดยหน่วยงานบริหารของรัฐ และมีการดำเนินการโดยมีวัตถุประสงค์ในการช่วยพัฒนาเศรษฐกิจและสวัสดิการของประเทศกำลังพัฒนา ตลอดจนมีลักษณะผ่อนปรน (concessional) และมีส่วนของการให้เปล่า (grant)

              ข้อพิจารณาการให้ความช่วยเหลือที่นับเป็น ODAนั้น หลักเกณฑ์แรกที่สำคัญคือวัตถุประสงค์ของการให้ความช่วยเหลือต้องมีความมุ่งหมาย (intention) เพื่อพัฒนา

เศรษฐกิจและสวัสดิการ โดยสมาชิก DAC ได้ทำความตกลงร่วมกัน ดังนี้
              1. ความช่วยเหลือทางการทหาร โดยการให้ความช่วยเหลืออาวุธยุทโธปกรณ์และการบริการทางทหาร และการยกหนี้ที่เกิดจากวัตถุประสงค์ทางทหารไม่นับเป็น ODAหากเปน็ ค่าใชจ่ายอื่นๆ ที่เกิดจากการใช้กำลังทหารของประเทศผู้ให้และเข้าไปช่วยเหลือเพื่อมนุษยธรรมหรือช่วยในการพัฒนา จึงจะนับเป็น ODA
              2. การรักษาความสงบ การใช้กำลังทหารเพื่อรักษาความสงบไม่นับเป็น ODA แต่หากเป็นค่าใช้จ่ายทวิภาคีสุทธิ(Net bilateral costs หมายถึง ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมในการส่งคนไปดำเนินการในกิจกรรมตามข้อ 2 ค่าใช้จ่ายสุทธิจากการที่เจ้าหน้าที่เหล่านี้ประจำการในประเทศ และค่าชดเชยต่างๆที่ได้รับจากองค์การสหประชาชาติ ) ที่ประเทศผู้ให้ใช้จ่ายในกิจกรรมต่างๆ เพื่อความสงบที่ดำเนินการโดยหรือได้รับความเห็นชอบจากองค์การสหประชาชาติ ได้แก่ สิทธิมนุษยชน การติดตามการเลือกตั้ง การฟื้นฟูกำลังทหารและสาธารณูปโภคการติดตามผลและการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ทางราชการ เช่น เจ้าหน้าที่ศุลกากร เจ้าหน้าที่ตำรวจ การให้คำแนะนำเพื่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ การส่งทหารกลับประเทศ การทิ้งทำลายอาวุธ และการเก็บกู้หรือกับระเบิด กิจกรรมในทำนองเดียวกันเพื่อวัตถุประสงค์ของการพัฒนาที่อยู่นอกเหนือการดำเนินการรักษาความสงบขององค์การสหประชาติต้องรายงานเป็น ODA ด้วย
              3. กิจการตำรวจ ค่าใช้จ่ายในการอบรมเจ้าหน้าที่ตำรวจจัดเป็น ODA ยกเว้นหากการอบรมนั้นเกี่ยวข้องกับทหาร เช่น การต่อต้านการจลาจล การให้บริการใดๆ โดยเจ้าหน้าที่ตำรวจของประเทศผู้ให้เพื่อควบคุมการไม่อยู่ในกฎระเบียบไม่นับเป็น ODA
              4. โครงการทางสังคมและวัฒนธรรม ต้องแยกความแตกต่างระหว่างการสร้างเสริมศักยภาพของประเทศกำลังพัฒนาซึ่งนับเป็น ODA และการให้ความช่วยเหลือเพียงครั้งเดียว (one-off) ซึ่งไม่นับเป็น ODA ดังนั้น การสนับสนุน ส่งเสริมพิพิธภัณฑ์ ห้องสมุด โรงเรียนศิลปะและการดนตรีและสถานฝึกฝนกีฬาและอุปกรณ์จจึงนับเป็นODA แต่การสนับสนุนการแสดงดนตรีตามที่ต่างๆ(concert tour) หรือค่าใช้จ่ายในการเดินทางของนักกีฬาไม่นับเป็น ODA
              5. การให้ความช่วยเหลือผู้ลี้ภัยในประเทศกำลังพัฒนาจัดเป็น ODA โดยเป็นความช่วยเหลือชั่วคราวที่ให้แก่ผู้ลี้ภัยจากประเทศกำลังพัฒนาเมื่อมาถึงประเทศผู้ให้จะต้องรายงานเป็น ODA สำหรับช่วง 12 เดือนแรกที่มาพำนัก และค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการส่งผู้ลี้ภัยกลับสู่ประเทศ
              6. พลังงานนิวเคลียร์ การใช้พลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ เช่นการก่อสร้างโรงผลิตโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์และการใช้สารรังสี (radioisotopes) ในทางการแพทย์นับเป็น ODA ส่วนการใช้พลังงานนิวเคลียร์ในทางทหารไม่นับเป็น ODA
              7. การวิจัย เฉพาะการวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งทางตรงและทางอ้อมกับปัญหาต่างๆ ในประเทศกำลังพัฒนาจัดเป็น ODA ได้แก่ การวิจัยเกี่ยวกับโรคในเขตร้อน และการพัฒนาพืชผลที่เหมาะกับสภาพของประเทศกำลังพัฒนาแม้ค่าใช้จ่ายต่างๆ จะเกิดขึ้นในประเทศพัฒนาแล้วยังนับเป็น ODA
 
 
การให้ความช่วยเหลือ
              สำหรับในเรื่อง ODA การให้ความช่วยเหลือจึงหมายถึง การถ่ายโอนทรัพยากร ในรูปของเงินสด หรือสินค้าและบริการ โดย DAC เน้นการถ่ายโอนที่มีผลกระทบต่อการพัฒนา ซึ่งหากเป็นเงินกู้ยืมในระยะเวลา 1 ปี หรือน้อยกว่า จึงไม่นับเป็น ODA